Begrippenlijst zonnepanelen-monitoring

Een overzicht van technische begrippen die u tegenkomt bij zonnepanelen-monitoring en performance-analyse. Klik op de link achter een begrip voor het volledige kennisbankartikel.

A

AC (wisselstroom) — De stroomvorm die het elektriciteitsnet gebruikt. Een omvormer zet de gelijkstroom (DC) van zonnepanelen om naar wisselstroom.

Azimut — De kompasrichting waarin uw zonnepanelen zijn georiënteerd. Zuid (180°) is in Nederland optimaal. Afwijkingen beïnvloeden de jaaropbrengst.

B

BOS-verliezen (Balance of System) — Alle verliezen in een PV-systeem buiten de panelen zelf: bekabeling, omvormer, aansluitingen en schakelmateriaal. Zie verliesattributie.

C

Clipping — Het aftoppen van productie doordat de omvormer minder vermogen aankan dan de panelen op piekmomenten leveren. Komt voor bij een hoge DC/AC-ratio.

Communicatiestoring — Een onderbreking in de dataverbinding tussen omvormer en monitoringplatform. De installatie produceert wel, maar er komen geen meetgegevens binnen. Zie communicatiestoring.

CT-klemmeting — Meting met stroomtangen (Current Transformers) om de werkelijke AC-output van een omvormer te verifiëren, onafhankelijk van wat de omvormer zelf rapporteert.

D

DC (gelijkstroom) — De stroomvorm die zonnepanelen produceren. Moet door een omvormer worden omgezet naar AC voordat het bruikbaar is.

DC/AC-ratio — De verhouding tussen het geïnstalleerde paneelvermogen (DC, in kWp) en het nominale omvormervermogen (AC, in kW). Een ratio boven 1,0 betekent dat de panelen meer kunnen leveren dan de omvormer aankan, wat leidt tot clipping op piekmomenten.

Degradatie — De geleidelijke afname van het vermogen van zonnepanelen over de jaren. Typisch 0,4–0,7% per jaar bij kristallijn silicium. Zie degradatie zonnepanelen.

E

EPC (Engineering, Procurement & Construction) — De partij die een zonne-installatie ontwerpt, inkocht en bouwt. Relevant bij garantiekwesties en opleverdocumentatie.

F

FusionSolar — Het cloudmonitoringplatform van Huawei voor hun omvormers en SmartLoggers. Zie Huawei monitoring.

G

GHI (Global Horizontal Irradiance) — De totale zonnestraling die op een horizontaal vlak valt, uitgedrukt in W/m² of kWh/m². Wordt door weerservices gemeten en vormt de basis voor irradiantieberekeningen. Zie GHI.

GoodWe — Fabrikant van omvormers, met het SEMS-portaal voor monitoring. Zie GoodWe monitoring.

Growatt — Chinese fabrikant van omvormers, met ShineServer en ShinePhone als monitoringplatform. Zie Growatt monitoring.

H

Hotspot — Een lokaal oververhit punt op een zonnepaneel, meestal veroorzaakt door gedeeltelijke schaduw, een defecte cel of vervuiling. Zichtbaar met thermografie.

Huawei — Fabrikant van omvormers en SmartLoggers. Zie Huawei monitoring.

I

IEC 61724 — De internationale norm voor het meten en rapporteren van prestaties van PV-systemen. Definieert onder andere Performance Ratio en Specific Yield.

Inverter — Zie omvormer.

Irradiantie — De hoeveelheid zonnestraling die op een oppervlak valt, uitgedrukt in W/m². Onderscheid tussen GHI (horizontaal) en POA (in het vlak van de panelen).

Isolatieweerstand (Riso) — De weerstand tussen de stroomvoerende delen van een PV-systeem en de aarde. Een te lage waarde duidt op een isolatiefout. Zie isolatieweerstand.

IV-curve — Een grafiek die de relatie toont tussen stroom (I) en spanning (V) van een zonnepaneel of string. Afwijkingen in de curve duiden op defecten. Zie IV-curve.

K

kWh (kilowattuur) — Eenheid van energie. Eén kWh is het vermogen van 1.000 watt gedurende één uur. De opbrengst van zonnepanelen wordt in kWh gemeten.

kWp (kilowatt-piek) — Het nominale vermogen van een zonnepaneel of -installatie onder standaard testcondities (STC: 1.000 W/m², 25°C). Een installatie van 100 kWp levert onder ideale omstandigheden maximaal 100 kW.

L

LID (Light Induced Degradation) — Initiële degradatie van zonnepanelen in de eerste dagen na installatie, veroorzaakt door blootstelling aan licht. Typisch 1–3% bij conventionele cellen.

M

Micro-omvormer — Een kleine omvormer die op elk individueel paneel wordt gemonteerd, in plaats van een centrale omvormer voor meerdere panelen. Zie omvormer vs. micro vs. optimizer.

MPPT (Maximum Power Point Tracking) — De functie van een omvormer die continu het optimale werkpunt van de aangesloten panelen zoekt om maximale energie te oogsten. Omvormers hebben vaak meerdere MPPT-ingangen.

O

Omvormer (inverter) — Apparaat dat de gelijkstroom (DC) van zonnepanelen omzet naar wisselstroom (AC). Centrale component van elke PV-installatie. Zie omvormerstoring herkennen.

Optimizer (DC-optimizer) — Een module-level power electronic die per paneel het optimale werkpunt regelt, maar de DC-naar-AC-conversie aan een centrale omvormer overlaat. Zie omvormer vs. micro vs. optimizer.

Opbrengstverlies — Het verschil tussen de verwachte en de werkelijke productie van een installatie. Kan veroorzaakt worden door storingen, vervuiling, degradatie of suboptimale configuratie. Zie verwacht vs. werkelijk vermogen.

P

Performance Ratio (PR) — De verhouding tussen de werkelijke opbrengst en de theoretisch mogelijke opbrengst op basis van de ingestraalde energie. Uitgedrukt als percentage. Een PR van 80% betekent dat 80% van de beschikbare zonne-energie daadwerkelijk wordt benut. Zie wat is Performance Ratio.

PID (Potential Induced Degradation) — Degradatie veroorzaakt door een spanningsverschil tussen cel en frame. Kan leiden tot aanzienlijk vermogensverlies, vooral bij hoge systeemspanningen.

POA (Plane of Array) — De zonnestraling gemeten in het vlak van de zonnepanelen, niet horizontaal. Relevanter dan GHI voor het berekenen van de verwachte opbrengst. Zie POA-irradiantie.

PV (fotovoltaïsch) — Technologie die zonlicht direct omzet in elektriciteit via halfgeleidermaterialen.

R

Riso — Zie isolatieweerstand.

RS485 — Een serieel communicatieprotocol dat veel wordt gebruikt voor de verbinding tussen omvormers en dataloggers, vooral bij daisy-chain configuraties.

S

SmartLogger — Datalogger van Huawei die meerdere omvormers, meters en sensoren bundelt en de data naar FusionSolar stuurt.

SMA — Duitse fabrikant van omvormers, met Sunny Portal als monitoringplatform. Zie SMA monitoring.

SolarEdge — Fabrikant van omvormers en DC-optimizers, met een eigen monitoringplatform. Zie SolarEdge monitoring.

Specific Yield — De jaaropbrengst per geïnstalleerde kWp, uitgedrukt in kWh/kWp. In Nederland typisch 850–1.000 kWh/kWp. Maakt installaties van verschillende grootte vergelijkbaar. Zie Specific Yield.

STC (Standard Test Conditions) — De gestandaardiseerde testomstandigheden waaronder het nominale vermogen van zonnepanelen wordt bepaald: 1.000 W/m² instraling, 25°C celtemperatuur, AM 1,5 spectrum.

String — Een reeks zonnepanelen die in serie zijn geschakeld en op één MPPT-ingang van de omvormer zijn aangesloten. Zie string-monitoring en defecte PV-string.

Sungrow — Chinese fabrikant van omvormers, met iSolarCloud als monitoringplatform. Zie Sungrow monitoring.

T

Temperatuurcoëfficiënt — De mate waarin het vermogen van een zonnepaneel afneemt bij stijgende temperatuur. Typisch –0,35% tot –0,45% per °C boven 25°C voor kristallijn silicium.

Thermografie — Inspectiemethode met een infraroodcamera om hotspots, defecte cellen en vochtindringing op zonnepanelen op te sporen. Zie inspectie zonnepanelen.

V

Verliesattributie — Het toewijzen van productieverlies aan specifieke oorzaken: temperatuur, schaduw, vervuiling, omvormerefficiëntie, kabelverlies, clipping. Zie verliesattributie.

W

Wp (watt-piek) — Het nominale vermogen van een enkel zonnepaneel onder STC. Gangbare waarden voor zakelijke panelen liggen tussen 400 en 600 Wp.

Y

Yield — Zie Specific Yield.