Wat is een normale PR voor zonnepanelen in Nederland?

Een getal zonder context zegt weinig. Een PR van 76% kan uitstekend zijn voor een installatie op een plat dak met lichte vervuiling, maar zorgwekkend voor een nieuw systeem met micro-omvormers op een schuin zuiddak. De vraag is altijd: wat mag u verwachten gegeven uw specifieke situatie?

Typische PR-waarden per installatietype

Op basis van duizenden installaties in Nederland hanteren wij de volgende richtwaarden voor de jaargemiddelde PR:

  • Schuin dak, stringomvormer: 78-82%
  • Schuin dak, micro-omvormers of optimizers: 81-85%
  • Plat dak, oost-west opstelling: 76-80%
  • Grondopstelling (solar park): 80-84%
  • Carport of luifelconstructie: 79-83%

Deze ranges gelden voor installaties tot circa 5 jaar oud met gangbare kristallijne panelen. Installaties met bifaciale panelen op lichte ondergrond kunnen 1-2% hoger uitkomen door lichtreflectie aan de achterzijde.

Seizoensvariatie: winter hoger, zomer lager

Dit verrast veel mensen, maar de PR is in de winter doorgaans hoger dan in de zomer. De verklaring is simpel: temperatuur. In januari blijft de celtemperatuur dicht bij 25°C (de testconditie), terwijl panelen in juli gemakkelijk 60-65°C bereiken.

Concreet ziet u in een goed werkende installatie:

  • November t/m februari: PR van 82-88%
  • Maart t/m mei: PR van 80-85%
  • Juni t/m augustus: PR van 74-80%
  • September t/m oktober: PR van 79-84%

Een lage PR in juli is dus niet per definitie een probleem. Maar een PR die in januari onder de 80% zakt, terwijl de temperatuur nauwelijks een rol speelt, verdient aandacht.

Wanneer moet u zich zorgen maken?

Kijk niet naar een enkele dag of week. Weersomstandigheden, sneeuw of tijdelijke schaduw kunnen de PR kortstondig drukken. Kijk naar maandgemiddeldes en vergelijk die met dezelfde maand vorig jaar.

Signalen die onderzoek rechtvaardigen:

  • De PR ligt structureel meer dan 3 procentpunt onder uw historisch gemiddelde voor dezelfde periode.
  • De PR daalt sneller dan 1% per jaar, gecorrigeerd voor seizoensinvloeden.
  • Er is een plotselinge sprong omlaag die niet samenvalt met extreem weer.

Een aanhoudende PR onder 75% bij een installatie jonger dan 5 jaar is bijna altijd een indicatie van een technisch probleem: een defecte omvormer, een slechte verbinding of onverwachte schaduw.

Effect van paneelleeftijd

Panelen degraderen met circa 0,5-0,7% per jaar. Dat klinkt weinig, maar na 15 jaar heeft u 7,5-10,5% van het oorspronkelijke vermogen verloren. De PR daalt mee, tenzij u uw referentievermogen corrigeert voor deze degradatie.

Een installatie uit 2012 met een PR van 73% presteert mogelijk exact volgens verwachting. Dezelfde PR bij een installatie uit 2023 is een reden om de installateur te bellen.

Vergelijken met de juiste benchmark

Het heeft weinig zin om uw installatie te vergelijken met een landelijk gemiddelde. Orientatie, hellingshoek, paneeltype en omvormertype hebben te veel invloed. Vergelijk bij voorkeur met installaties van hetzelfde type in dezelfde regio, of, nog beter, met uw eigen historische data.

SunMonitor biedt benchmarking op portfolioniveau, zodat u direct ziet welke installaties achterblijven ten opzichte van vergelijkbare systemen.