Wat is POA irradiantie?

POA staat voor Plane of Array. Het is de hoeveelheid zonnestraling die daadwerkelijk op het oppervlak van uw zonnepanelen valt, gemeten in W/m². Waar de meeste weerdata uitgaat van een horizontaal vlak, liggen uw panelen natuurlijk onder een hoek. Die hoek, in combinatie met de oriëntatie (oost, zuid, west), bepaalt hoeveel straling er werkelijk op de panelen terechtkomt.

Waarom niet gewoon GHI gebruiken?

GHI (Global Horizontal Irradiance) is de standaard weervariabele voor zonne-instraling. Maar als uw panelen op 35 graden richting zuiden liggen, ontvangen ze in de winter aanzienlijk meer straling dan een horizontaal vlak. In de zomer is het verschil kleiner, maar nog steeds meetbaar.

Een installatie op 35 graden zuid in Nederland ontvangt jaarlijks circa 10-15% meer straling dan een horizontaal oppervlak. Rekent u met GHI zonder correctie, dan onderschat u de verwachte opbrengst structureel. Dat maakt het lastig om te beoordelen of uw panelen echt goed presteren of dat het weerbeeld vertekend is.

Hoe wordt POA berekend?

De omrekening van GHI naar POA houdt rekening met drie componenten van zonnestraling: directe straling (de schaduw die u ziet), diffuse straling (van wolken en de atmosfeer) en gereflecteerde straling (van de grond of daken om het paneel heen). Elk van deze componenten wordt apart omgerekend naar het schuine vlak van uw panelen.

De zonnestand verandert elk uur en elk seizoen. De berekening moet dus weten waar uw installatie staat, hoe de panelen zijn gemonteerd, en hoe laat het is. Met die gegevens berekent het model per tijdstip hoeveel straling het paneeloppervlak ontvangt.

Meten of modelleren?

Er zijn twee manieren om aan POA-waarden te komen. De eerste is een pyranometer in het vlak van de panelen monteren. Dat geeft de meest nauwkeurige meting, maar zo'n sensor kost al snel 200 tot 500 euro en heeft regelmatig kalibratie nodig. Bij grote installaties (boven de 100 kWp) is dat de investering waard.

Voor kleinere installaties is een satellietmodel vaak praktischer. Diensten als Open-Meteo leveren GHI-data op basis van satellietbeelden en weermodellen. Die GHI wordt vervolgens met een transponeringsmodel (bijvoorbeeld het Perez-model) omgerekend naar POA. De nauwkeurigheid hiervan ligt typisch binnen 3-5% op maandbasis. Dat is ruim voldoende om te beoordelen of uw installatie naar verwachting presteert.

Typische waarden in Nederland

Op een goed georiënteerde installatie (zuid, 30-35 graden) meet u in Nederland op een heldere zomerdag pieken van 900 tot 1000 W/m² POA. Op een bewolkte winterdag kan dat dalen tot 50-100 W/m². Over het hele jaar komt de POA-instraling in Nederland uit op circa 1100 tot 1250 kWh/m², afhankelijk van oriëntatie en hellingshoek.

POA in de praktijk

Bij het berekenen van de performance ratio van uw installatie is POA-irradiantie de juiste inputwaarde. U vergelijkt dan wat uw panelen daadwerkelijk produceren met wat ze zouden moeten produceren op basis van de straling die ze ontvangen. Zo filtert u het weer uit de vergelijking en ziet u of uw installatie technisch gezond is. SunMonitor gebruikt POA-berekeningen om de verwachte opbrengst per dag nauwkeurig te bepalen en af te zetten tegen de werkelijke productie.