Waarom daalt de Performance Ratio?

Een dalende PR is niet altijd reden tot paniek. Soms is het seizoensgebonden, soms wijst het op een probleem dat u geld kost. Het verschil herkennen bespaart u onnodige servicebezoeken en voorkomt dat echte problemen maandenlang onopgemerkt blijven.

Tijdelijke oorzaken

Vervuiling en bevuiling. Stof, pollen, vogelpoep en bladeren verminderen de lichtdoorval. Op schuine daken spoelt regen het meeste weg, maar op platte daken met lage hellingshoek blijft vuil liggen. Het effect varieert van 1-2% bij lichte vervuiling tot 8-10% bij ernstige bevuiling rond roostnesten of onder bomen. Na een schoonmaakbeurt herstelt de PR direct.

Sneeuw en rijp. Een laagje sneeuw blokkeert de opbrengst volledig. Rijp op koude ochtenden kost 1-2 uur productie. Over een heel winterseizoen is het effect in Nederland beperkt (gemiddeld 1-3% op jaarbasis), maar op specifieke dagen ziet u de PR naar nul zakken.

Hoge temperatuur. In de zomer daalt de PR door warmte. Dit is geen defect maar fysica: kristallijne siliciumcellen verliezen circa 0,4% rendement per graad boven 25°C. Bij een celtemperatuur van 60°C is dat 14% verlies. In de herfst herstelt de PR vanzelf.

Structurele oorzaken

Degradatie. Alle panelen verliezen geleidelijk vermogen. De gangbare specificatie is maximaal 0,7% per jaar, maar in de praktijk meten wij gemiddeld 0,5% per jaar bij kwaliteitspanelen. Goedkopere panelen uit het verleden laten soms 1,0-1,2% per jaar zien. Na 10 jaar is dat een verschil van 5-12% ten opzichte van nieuwstaat.

Schaduw door nieuwbouw of begroeiing. Een boom die 5 jaar geleden geen probleem was, kan nu 3 meter hoger zijn. Een nieuw gebouw op het aangrenzende perceel verandert het schaduwpatroon volledig. Dit soort veranderingen sluipt erin: de PR daalt geleidelijk over maanden, waardoor het niet opvalt als u niet actief vergelijkt.

Omvormerveroudering. Omvormers hebben een levensduur van 10-15 jaar. Naarmate condensatoren en vermogenscomponenten verouderen, daalt het omvormerrendement. Een omvormer die ooit 97,5% rendement haalde, zakt na 10 jaar soms naar 95-96%. Dat lijkt weinig, maar op een installatie van 500 kWp is dat 7.500-12.500 kWh per jaar.

Stringmismatch. Als panelen binnen een string niet gelijk presteren, wordt de hele string begrensd door het zwakste paneel. Oorzaken zijn onder meer een defecte bypassdiode, een gebroken cel of ongelijke vervuiling. Het resultaat is een PR-daling die moeilijk te verklaren is zonder stringniveau-monitoring.

Tijdelijk of structureel: hoe maakt u het onderscheid?

Vergelijk de PR per maand met dezelfde maand in voorgaande jaren. Een tijdelijk probleem herstelt zich: na regen verbetert de PR, na de winter verdwijnt het temperatuureffect. Een structureel probleem laat een trendlijn zien die jaar-op-jaar daalt, ook in maanden met gunstige omstandigheden.

Let specifiek op de wintermaanden. Omdat temperatuur dan nauwelijks invloed heeft, zijn december en januari het beste meetmoment voor structurele PR-daling. Daalt uw winter-PR meer dan 1,5% per jaar, dan is er waarschijnlijk meer aan de hand dan normale degradatie.

In SunMonitor kunt u deze trendanalyse per installatie automatisch laten uitvoeren, inclusief correctie voor instraling en temperatuur.