Wat is Performance Ratio (PR)?
De Performance Ratio drukt uit hoeveel van de theoretisch beschikbare zonne-energie uw installatie daadwerkelijk omzet in elektriciteit. Het is een percentage dat losstaat van hoe groot uw installatie is of hoeveel zon er schijnt. Daarmee is het de eerlijkste maatstaf om installaties onderling te vergelijken.
Hoe wordt de PR berekend?
De formule is eenvoudig:
PR = werkelijke opbrengst / theoretische opbrengst x 100%
De theoretische opbrengst berekent u door de gemeten instraling (in kWh/m2) te vermenigvuldigen met het geinstalleerde vermogen (in kWp). Stel: u heeft een installatie van 100 kWp en er valt in een maand 120 kWh/m2 aan instraling op uw panelen. Dan is de theoretische opbrengst 12.000 kWh. Levert uw installatie in die maand 9.600 kWh, dan is de PR 80%.
Die 20% verschil is geen defect. Het zijn reele systeemverliezen: kabelweerstand, omvormerverliezen, temperatuureffecten en reflectie op het glasoppervlak.
IEC 61724: de internationale standaard
De norm IEC 61724 beschrijft precies hoe u de Performance Ratio meet en rapporteert. Deze standaard schrijft voor welke instraling u moet gebruiken (in het vlak van de panelen, niet horizontaal), hoe u meetintervallen kiest en hoe u omgaat met periodes waarin de installatie bewust uitgeschakeld was.
In de praktijk zien wij regelmatig dat partijen de PR berekenen op basis van horizontale instraling in plaats van instraling in paneelvlak. Dat geeft een vertekend beeld, vooral bij schuine daken.
Wat is een goede PR?
Voor kristallijne silicium-panelen in Nederland ligt een gezonde PR tussen de 78% en 85%. Nieuwere installaties met optimizers of micro-omvormers halen regelmatig 82-85%. Oudere installaties met stringomvormers zitten vaker rond de 78-80%.
Een PR boven 90% is verdacht. Dat wijst meestal op een meetfout in de instraling of een verkeerde systeemconfiguratie in de monitoringsoftware. Een PR onder 75% die aanhoudt over meerdere maanden verdient onderzoek.
Wat verlaagt de PR?
De grootste boosdoeners in de praktijk:
- Temperatuur. Panelen verliezen circa 0,4% rendement per graad boven 25°C. Op een warme zomerdag kan de celtemperatuur oplopen tot 65°C, wat een verlies van 16% betekent.
- Vervuiling. Stof, vogelpoep en algengroei blokkeren licht. Op platte daken zonder noemenswaardige regenafvoer kan dit 3-5% schelen.
- Schaduw. Zelfs gedeeltelijke schaduw op een string kan de opbrengst van de hele string halveren.
- Omvormerverliezen. Elke omvormer heeft een rendementscurve. Bij lage instraling is het omvormerrendement lager dan bij nominaal vermogen.
- Degradatie. Panelen verliezen elk jaar 0,5-0,7% van hun oorspronkelijke vermogen. Na 10 jaar is dat meetbaar.
PR als bewakingsinstrument
De echte waarde van de PR zit niet in een momentopname, maar in het verloop over tijd. Een geleidelijke daling van 1-2% per jaar is normaal. Een plotselinge daling van 5% of meer duidt op een storing of een verandering in de omgeving.
Monitoringplatforms zoals SunMonitor berekenen de PR automatisch op basis van lokale instraling en uw systeemconfiguratie. Daarmee ziet u direct of uw installatie presteert zoals verwacht, zonder zelf te hoeven rekenen.
Lees ook: Wat is een normale PR in Nederland?
